FibaCloud
İçeriğe geç
Soru sor

Press ESC to close

Bulut Bilişim Hizmet Modelleri (IaaS, PaaS, SaaS)

Güncellendi:

IaaS, PaaS ve SaaS, bulut hizmetinde hangi katmanların sağlayıcı tarafından işletildiğini anlamaya yardımcı olan hizmet modelleridir. Aralarındaki fark yalnızca sunucu türü veya fiyat değildir. Ekibin yöneteceği yazılım, sahip olacağı kontrol ve üstleneceği günlük işletim sorumluluğu değişir. Doğru seçim, uygulamanız ve ekibiniz için uygun sınırı belirlemektir.

IaaS modelinde müşteri konuk işletim sistemi ve uygulamayı yönetir. PaaS modelinde sağlayıcı uygulama platformunu işletirken müşteri uygulama ve yapılandırmasını yönetir. SaaS modelinde sağlayıcı uygulamayı işletir; müşteri kullanıcı erişimi, veri kullanımı ve uygun yapılandırmadan sorumludur. Ayrıntılar sözleşmeye bağlıdır.
Model, işletilen katmanları anlamaya yardımcı olur. Veri, erişim ve yapılandırma sorumluluğu hizmetin gerçek kapsamından doğrulanmalıdır.
Görseli büyüt →

IaaS: altyapı kaynakları üzerinde kontrol

IaaS, işlemci, bellek, depolama ve ağ gibi altyapı kaynaklarını hizmet olarak sunar. Sanal sunucular yaygın bir örnektir. Müşteri genellikle konuk işletim sistemini, kurduğu yazılımları ve uygulamayı yönetir; sağlayıcı fiziksel altyapının ve sözleşmede belirtilen sanallaştırma katmanının işletimini üstlenir.

Bu model özel işletim sistemi veya yazılım gereksinimleri için esneklik sağlayabilir. Bunun karşılığında güncelleme, erişim, izleme ve uygulama kurtarma planı gibi işler ekipte kalabilir. Ek bir yönetim hizmeti satın alınmışsa kapsam değişebilir. Bir sunucu kiralamakla onun işletimini devretmek aynı sözleşme değildir; sorumlulukları açıkça kontrol edin.

PaaS: uygulama için hazır çalışma ortamı

PaaS, geliştiricinin uygulamasını belirli bir platforma dağıtmasını sağlayan çalışma ortamı sunar. İşletim sistemi ve çalışma zamanı gibi bazı katmanların yönetimi sağlayıcıya geçebilir. Ekip yine uygulama kodu, bağımlılıklar, verinin kullanımı ve uygulama yapılandırmasıyla ilgili sorumluluk taşır.

Bu yaklaşım operasyon yükünü azaltabilir; ancak desteklenen dil, sürüm, dağıtım biçimi ve ağ seçenekleri platformun sınırları içindedir. Özel bir sistem bileşeni gerektiren uygulama aynı esnekliği bulamayabilir. Desteklenen sürümlerin yaşam döngüsünü ve uygulamanın başka bir ortama nasıl taşınacağını baştan değerlendirin.

SaaS: uygulamayı hizmet olarak kullanmak

SaaS modelinde müşteri, sağlayıcının işlettiği uygulamayı kullanır. E-posta, işbirliği veya iş yönetimi yazılımları bu modele örnek olabilir. Müşteri uygulamanın altında çalışan sistemi doğrudan yönetmez; bununla birlikte kullanıcı hesapları, erişim düzeyleri, veri girişi ve uygun kullanım kararları müşteride kalır.

Uygulamanın sağlayıcıda işletilmesi bütün veri sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Verinin dışarı aktarılabilirliği, silinmesi, saklama koşulları ve erişim kayıtları değerlendirilmelidir. Bir hesabın yanlış kişiye yüksek yetki vermesi, hizmet modeli ne olursa olsun müşterinin işini etkileyebilir.

Güvenlik sorumluluğu nasıl paylaşılır?

Modeller, sorumluluk sınırını anlamak için yararlıdır; ayrıntıyı belirleyen hizmetin teknik kapsamı ve sözleşmesidir. Ağ yapılandırması, yedekleme, şifreleme anahtarları ve olay yönetimi gibi alanlar ürüne göre farklı paylaşılabilir. Sağlayıcının sunduğu bir kontrolün etkinleştirilmesi veya doğru yapılandırılması müşteriden beklenebilir.

Veri sınıflandırması, hesap yönetimi ve erişim gözden geçirmesi bütün modellerde önemini korur. Uyum gereksinimini yalnızca ürün etiketinden çıkarmayın. Verinin konumu, alt hizmet sağlayıcılar ve yasal gereksinimler ayrı değerlendirme konularıdır; bir model adı tek başına uygunluk belgesi değildir.

Seçim için hangi soruları sorun?

  1. Ekibiniz işletim sistemi ve platform bakımını üstlenebiliyor mu?
  2. Uygulama özel sürücü, çalışma zamanı veya ağ davranışı gerektiriyor mu?
  3. Veriyi ve uygulamayı başka bir ortama taşıma ihtiyacı var mı?
  4. Kurtarma, izleme ve güvenlik olaylarında görev dağılımı açık mı?
  5. Kullanım, depolama, trafik ve ek hizmetler toplam maliyeti nasıl etkiliyor?

Birden fazla modeli aynı mimaride kullanmak mümkündür. Örneğin bir ekip uygulamasını sunucularda çalıştırırken işbirliği için SaaS kullanabilir. Seçimleri tek bir etikete zorlamak yerine her iş yükünün gereksinimlerini değerlendirin. En fazla kontrol sağlayan seçenek her ekip için en iyi seçenek olmadığı gibi, en fazla yönetim devri de her uygulamaya uygun değildir.

Karardan önce küçük bir denemede dağıtım, erişim, izleme ve veri dışa aktarma adımlarını doğrulayın. Teknik uygunlukla birlikte günlük işletim biçimini görmek, geçiş sonrasında beklenmeyen sorumluluklarla karşılaşma riskini azaltır.

Sık sorulan sorular

PaaS veya SaaS kullanınca güvenlik tamamen sağlayıcıya mı geçer?

Hayır. Hesap, veri kullanımı ve müşteri tarafından yönetilen yapılandırmalar önemini korur. Görev dağılımı ürünün kapsamından doğrulanmalıdır.

Bir bulut platformunun bütün ürünleri aynı modelde midir?

Gerekmez. Aynı sağlayıcı farklı yönetim düzeylerinde hizmet sunabilir; her ürünü kendi teknik ve sözleşmesel kapsamıyla değerlendirin.

Sonraki adım

FibaCloud ürünlerini incelerken ihtiyaç duyduğunuz kaynağı ve yönetim düzeyini birlikte belirleyin. Belirsiz kalan işletim sorumluluklarını ekiple görüşerek netleştirin.

Kaynaklar

  1. NIST SP 800-145 — The NIST Definition of Cloud Computing
  2. NIST SP 800-146 — Cloud Computing Synopsis and Recommendations
  3. NIST SP 800-144 — Security and Privacy in Public Cloud Computing

Burak Demir

Bulut bilişim alanında öncü yazar Burak Demir ile tanışın. Uzmanlığı dijital altyapının standartlarını yükseltiyor. Deneyimli bir bulut mühendisi olan Burak, karmaşık veri mimarilerinin gizemini ustalıkla ortaya çıkarıyor ve teknolojik ortamı yeniden tanımlayan kusursuz hizmet çerçevelerine öncülük ediyor.